Pigs less stressed thanks to distraction material
Speelmateriaal en hokverrijking voor varkens

Speelmateriaal voor varkens: verbeter de gezondheid en groei

Varkens wroeten, kauwen en bijten van nature in materiaal, in hun natuurlijk gedrag om voedsel te vinden en te overleven. Biggen vertonen onderzoekend gedrag; een bekend hok geeft geen uitdaging voor de varkens.

Een gebrek aan prikkels verhoogt de stress en veroorzaakt ongewenst gedrag zoals staart- en oorbijten. Hokverrijking zorgt voor minder agressie.

Regelgeving: volgt u het?

Volgens de Europese regelgeving Richtlijn 2008/120/CE is verrijkingsmateriaal essentieel om het welzijn van dieren te verbeteren door natuurlijke prikkels na te bootsen. Sinds 1 september 2018 zijn er in Vlaanderen strengere regels van kracht voor het aanbieden van verrijkingsmateriaal aan varkens. Dit is uitgewerkt op vlaanderen.be.

Wat is goede hokverrijking? De Inspectie Dierenwelzijn controleert hokverrijking aan de hand van 9 eisen: veilig, eetbaar, kauwbaar, wroetbaar, afbreekbaar, vernieuwend, bereikbaar, beschikbaar en schoon. Deze criteria worden hieronder verder beschreven.

Pigs playmaterial strawbrickets

Eetbaar

Het materiaal kan opgegeten worden, heeft een smaak of geur en bij voorkeur enige voedingswaarde (bv. hooi, luzerne of stro en turf).


Strotabletten

Strotabletten zijn geperste briketten van natuurlijk stro, eenvoudig te verstrekken via een strokoker. Bekijk strotabletten

Hartog Lucerne mix

De Hartog Lucerne-mix is een ruwvoer van gedroogde luzerne wat op hogere temperaturen verhit is geweest en daardoor vrij van ziektekiemen. Makkelijk te verstrekken via een hooiruif of voerkorf. Bekijk Lucerne mix

Minera Block liksteen

Een mineralenblok voor varkens bevat calcium, ijzer, koper en magnesium. Dit is belangrijk voor het energiemetabolisme, behoud van sterke botten en het heeft een positieve invloed op het immuunsysteem. Bekijk Minera liksteen
Pigs playing with cotton cord

Kauwbaar

De varkens kunnen op het materiaal kauwen of erin bijten en hiermee zal het materiaal veranderen. De tanden wisselen zich snel en mogelijk hebben ze dan een grotere kauwbehoefte. De behoefte om te verkennen bestaat niet alleen bij gespeende biggen en vleesvarkens, maar ook bij zuigende biggen, zeugen en beren.


Touwen

Duurzame katoenen of jute touwen, gemakkelijk vast te binden aan het hok.Bekijk touwen

Nestbouwmateriaal

Bacterievrije jute vellen als nestbouwmateriaal voor zeugen voor het werpen. De drang van zeugen voor het bouwen van een nest kan worden voldaan door jute aan het kraamhok te bevestigen.Bekijk nestmateriaal

Biggenbijt ring Nature

De Nature biggenbijtring- of bal is een biologisch afbreekbaar product, gemaakt van natuurlijke grondstoffen. Bekijk natuurlijke bijtring
MS TerraFeed rootable

Wroetbaar

Varkens zijn nieuwsgierige dieren die hun omgeving onderzoeken door te snuffelen, te ruiken, wroeten en te bijten. De varkens binnen een groep vertonen dit onderzoekende gedrag het liefst tegelijkertijd.


MS TerraFeed Fe

MS TerraFeed Fe stimuleert natuurlijk gedrag en biedt een makkelijk verteerbare bron van ijzer. Bekijk MS TerraFeed Fe

Stro, luzerne & hooi

Stro, hooi en luzerne valt ook onder de categorie wroetbaar. Verstrek via een hooiruif, voerkorf, via strobriketten of los in het hok.Bekijk stro & luzerne
Pigs play material chain

Afbreekbaar

Varkens kunnen het verplaatsen of de structuur of vorm ervan veranderen.


Jute zak of vel

De Easy Nesting jute zakken zijn biologisch afbreekbaar en hebben vastgestikte bovenkanten. Bekijk jute

Stro, luzerne & hooi

Stro, hooi en luzerne valt ook onder de categorie wroetbaar. Verstrek via een hooiruif, voerkorf, via strobriketten of los in het hok. Bekijk stro & luzerne

Touwen

Duurzame katoenen of jute touwen, gemakkelijk vast te binden aan het hok. Bekijk touwen
Pigs playing with a rubber toy

Andere checks voor hokverrijking


Vernieuwend

Varkens zijn altijd op zoek naar iets nieuws; naar verandering. Het materiaal moet langdurig interessant blijven of regelmatig worden vervangen of aangevuld.

Bereikbaarheid

De ophanghoogte moet worden afgestemd op de kleinste dieren in het hok. Het materiaal moet minimaal 10 cm van de wand hangen en niet hoger dan snuithoogte. Hoe lager het materiaal wordt aangeboden, hoe beter.

Beschikbaarheid

Alle dieren moeten gelijktijdig over het materiaal kunnen beschikken. Een optie is om meerdere vaste materialen tegelijkertijd aan te bieden. Vaste hokverrijking kan op de hokafscheiding worden gemonteerd, zodat het in beide hokken hangt en de interactie ten goede komt.

Schoon

De hokverrijking mag niet vervuild zijn met mest, urine of andere vervuiling om onder andere ziekteoverdracht te voorkomen.

Locatie

Bij gebruik van een hooiruif of koker, hang deze boven de dichte vloer, maximaal op snuithoogte. Eetbaar materiaal valt dan op de vloer en niet in de put. De locatie mag het rustgedrag niet verstoren. Met het aanbieden van afleidingsmateriaal kan mesten op de juiste plek (anders dan waar ze eten of rusten) in het hok gestimuleerd worden, waardoor bevuiling van het hok en dieren wordt voorkomen.

Verschillende dieren, verschillend materiaal

Vleesvarkens

Vleesvarkens hebben duurzaam verrijkingsmateriaal nodig, omdat ze veel kracht gebruiken. Ruwvoer is hierbij een uitstekende keuze. Het is ideaal om dit aan te bieden op een afgesloten vloer, zodat het schoon blijft. Ook een liksteen is een goede optie. Dit voorziet de varkens van de nodige mineralen en draagt bij aan hun welzijn.Bekijk Minera liksteen
Zeugen

Ruwvoer biedt een goede vorm van afleiding voor drachtige zeugen. Het helpt om te voldoen aan hun behoefte aan verzadiging. Daarnaast kun je touwen, jutezakken of kettingen ophangen om extra verrijking te bieden. Voor opfokzeugen (gelten) zijn zowel vaste verrijkingsmaterialen als ruwvoer geschikt.Bekijk jute
Biggen

Hokverrijking waarmee de zeug en haar zuigende biggen samen kunnen spelen of eten, draagt bij aan hun sociale ontwikkeling. Als de biggen toegang hebben tot een touw, vertoont de zeug minder stress. Voor gespeende biggen is afleidingsmateriaal extra belangrijk. Het helpt hen omgaan met de stress van het spenen en de ontwikkeling van hun tanden. Een praktische tip: neem een jutezak met een bekende geur uit het kraamhok mee. Dit geeft de biggen een gevoel van herkenning en rust.Bekijk touwen

5 vragen aan Leon over hokverrijking

De voordelen van hokverrijking

Minder agressief gedrag
Varkens zullen hun energie gebruiken om te spelen in plaats van in staarten en oren te bijten. Op een andere manier, wanneer varkens zich niet op hun gemak voelen, bijvoorbeeld door een opkomende ziekte, hebben ze meer behoefte om op onderzoek uit te gaan en rond te wroeten. Op deze manier kan speelmateriaal dienen als een vroege indicator.
Verbeterde weerstand
Onderzoek heeft aangetoond dat varkens die opgroeien met hokverrijking minder vatbaar zijn voor ziektes. Bloedmonsters toonden aan dat biggen met afleidingsmateriaal in staat waren om het aantal virussen in het bloed sneller te verminderen.Meer informatie
Betere controle
Wanneer u zelf voor verrijkingsmateriaal zorgt, beginnen varkens menselijke aanwezigheid te associƫren met aangename ervaringen, zoals voedsel of nieuw speelgoed. Dit leidt tot een betere samenwerking tijdens het verplaatsen, wegen en gezondheidschecks. Ook maakt speelmateriaal ze actief, waardoor u ze goed in de gaten kunt houden en zieke dieren vroegtijdig kunt herkennen.
Stimuleert groei
Zeugen die voor het afbiggen toegang hebben tot nestbouwmateriaal produceren meer oxytocine. Dit hormoon zorgt voor een kortere tijd van het afbiggen en vermindert het aantal dood geboren biggen. Daarnaast zorgt de snellere partus voor een hogere biestopname en minder verschil in biestopname tussen de biggen. Dit heeft een positieve invloed op hun groei en algehele gezondheid.

Veelgestelde vragen over afleidingsmateriaal voor varkens

Kathelijne Courtens
Adviseur Varkenshouderij Belgiƫ

Heeft u een vraag over afleidingsmateriaal of hokverrijking?

Aarzel niet om uw vragen te stellen aan onze deskundige varkensspecialist via het formulier. Binnen 48 uur zullen we reageren op uw bericht.

Continue to www.msschippers.com?